Edukacja finansowa dla każdego

Program wspierany przez:

Kolejne ułatwienia w upadłości konsumenckiej

UPADLOSCKONSUMENCKA2020CznF

24 marca 2020 r. wchodzi w życie większość przepisów nowelizacji prawa upadłościowego. Nowe prawo ma uprościć zasady ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Według ministerstwa sprawiedliwości, które było projektodawcą noweli, z zadłużeniem nie radzi sobie około 2 mln Polaków. Tak duża grupa konsumentów może potencjalnie skorzystać z ułatwień, co oczywiście nie jest dobrą informacją dla ich wierzycieli. Natomiast wśród zadowolonych mogą znaleźć się przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą.

Generalnym ułatwieniem dla wszystkich, którzy będą wnioskowali o upadłość, będzie zniesienie obowiązku badania przez sądy winy dłużnika w powstaniu stanu niewypłacalności. Celem jest przyspieszenie procedury upadłościowej, by nie pogłębiać poziomu zadłużenia, które i tak będzie trudne albo wręcz niemożliwe do spłaty. Osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej, będą mogły wystąpić o ogłoszenie upadłości w uproszczonej procedurze, tj. bez wyznaczania sędziego-komisarza. Ponadto wprowadzona zostaje możliwość zawierania przez dłużników układów z wierzycielami, z ograniczonym udziałem sądu, ale pod kierunkiem licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego, który ma jednocześnie czuwać nad wykonaniem zawartego układu. Resort argumentował, że intencją projektu jest stopniowanie odpowiedzialności upadłego w zależności od stopnia jego winy, tzn. jedynie w wyjątkowych przypadkach powinno dochodzić do odmowy oddłużenia i to są przypadki najbardziej rażące, przypadki działań o charakterze celowym. Zgodnie z nowymi przepisami, przyczyna niewypłacalności będzie badana dopiero po ogłoszeniu upadłości, czyli na kolejnym etapie postępowania, tj. ustalaniu planu spłaty. Jeśli w toku procedury już po ogłoszeniu upadłości zostaną stwierdzone istotne uchybienia w zachowaniach dłużnika, to nie wstrzymają one oddłużenia, ale mogą skutkować wydłużeniem planu spłaty wierzycieli do 7 lat, w miejsce maksymalnie 3 lat spłaty dla innych, rzetelnych dłużników.

Korzystne są też zmiany dotyczące nadmiernie zadłużonych, którzy prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą. Różnice występujące przed nowelizacją pomiędzy osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą (przedsiębiorcy) a osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej (konsumenci) faworyzowały niewypłacalnych konsumentów. Przede wszystkim w przypadku niewypłacalnych przedsiębiorców, wobec których ogłoszono upadłość, nie można było umorzyć zobowiązań bez ustalenia planu spłaty wierzytelności, inaczej niż w przypadku upadłości konsumenckiej. Ponadto w przypadku upadłości przedsiębiorcy nie ma możliwości uzyskania przez upadłego kwoty odpowiadającej 24-miesięcznemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego po dokonaniu przez syndyka sprzedaży nieruchomości, w której upadły zamieszkiwał. Te dwie sytuacje zostaną ujednolicone i upadli drobni przedsiębiorcy uzyskają te same uprawnienia co konsumenci.

Upadłość konsumencka to sądowe postępowanie przeznaczone dla tych, którzy stali się niewypłacalni, tj. nie mają m.in. na spłatę kredytów i zaciągniętych pożyczek. Nie ma przy tym znaczenia, o jak duże zobowiązania chodzi ani przez jaki czas dłużnik zwlekał z ich uregulowaniem. Efektem ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest przede wszystkim oddłużenie niewypłacalnego konsumenta, czyli umorzenie całości lub części jego długów, a rzadziej ich spłata. Całkowite umorzenie długu będzie możliwe tylko w przypadku, gdy sąd lub tymczasowy nadzorca sądowy udowodnią, że dłużnik nie posiada majątku, a także, że jest trwale niezdolny do spłaty zobowiązań. Chodzi na przykład o sytuacje, w których bankrut jest trwale niezdolny do jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Sąd może również ustalić, że niezdolność do spłaty nie ma u dłużnika charakteru permanentnego i podjąć decyzję o warunkowym umorzeniu zobowiązań – wtedy dłużnik pozostaje w pięcioletnim okresie „zawieszenia”, podczas którego może zostać złożony wniosek o ustalenie planu spłaty. Podczas tego okresu, upadły musi np. składać sądowi coroczne sprawozdania dotyczące swojej sytuacji finansowej. Bez zmian pozostał katalog zobowiązań niepodlegających umorzeniu, np. alimentacyjnych, naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa i przyznanych rent w ramach odszkodowań za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci.

Z danych resortu sprawiedliwości wynika, że liczba upadłości konsumenckich rośnie z roku na rok. W 2016 r. ogłoszono prawie 4,5 tys. upadłości konsumenckich, a w 2018 – 6,5 tys. W 2018 r. łączna wysokość długu osób, które ogłosiły upadłość wynosiła 732,4 mln zł. Duża część z tych zobowiązań obejmowała kredyty – 679,4 mln zł. Nic dziwnego więc, że eksperci instytucji finansowych przestrzegają, że nowelizacja przepisów może spowodować zaostrzenie kryteriów przyznawania kredytów i pożyczek oraz generalnie ich mniejszą dostępność. Banki i SKOk-i zostaną zmuszone do takich działań, by uniknąć wysokich strat powodowanych przez większą liczbę bankrutów. 

Fot. pixabay.com

Słowa kluczowe: zadłużenie, Kredyt bankowy

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.