Edukacja finansowa dla każdego

Program wspierany przez:

Bankowy tytuł egzekucyjny rodem z Sowietów

BANKTYTULEGZEKCznF

Emerytce z małej miejscowości pod Łodzią komornik zajął konto z oszczędnościami, na które dodatkowo wpływała emerytura. Kobieta została z dnia na dzień bez środków do życia. Komornik, do którego zgłosiła się zszokowana emerytka przyznał z oporami, że doszło do pomyłki, ale jednocześnie stwierdził, że pieniądze zostały przelane na konta wierzyciela i w tej chwili nie ma prawnych możliwości, aby skłonić wierzyciela do zwrotu środków.

Gdzieś na drodze procedury windykacyjnej pomiędzy wierzycielem, a komornikiem doszło do pomyłki danych dłużniczki. Na skutek nie zachowania należytej staranności i nie zweryfikowania danych dłużnika przez komornika i kancelarię prawną kobieta straciła kilkadziesiąt tys. złotych.

Prawo chroni banki

Bankowy tytuł egzekucyjny, mówiąc najprościej, to zabezpieczenie dla banku w chwili udzielania kredytu. Treść bankowego tytułu egzekucyjnego w umowie zawiera sformułowanie, że na mocy Prawa Bankowego - Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., artykułu 97. ust. 1 i 2 - klient wyraża zgodę na poddanie się czynnościom egzekucyjnym w zakresie roszczeń wynikających z umowy kredytowej, wraz z należnymi odsetkami oraz innymi opłatami wynikającymi z umowy i jej realizacji, a w szczególności kosztami egzekucji, opłatami sądowymi.  Tytuł może być podstawą do egzekucji przeciwko poręczycielowi, spadkobiercom, lub współmałżonkowi.

Po jego wystawieniu, bank kieruje go do sądu z klauzulą wykonalności. Sąd ma obowiązek rozpatrzenia go możliwie najszybciej, ale najpóźniej w ciągu 3 dni. Co niezwykle istotne - rozpatrzenie przez sąd bankowego tytułu wykonawczego odbywa się na posiedzeniu niejawnym, co oznacza, że klient nie ma możliwości obrony i przedstawienia swojego stanowiska. Jeśli sąd wyda postanowienie - nadanie tytułowi klauzuli wykonalności, wtedy do egzekucji długu przystępuje komornik, a jego postępowaniem może być objęty zarówno majątek trwały dłużnika, jak i jego dochody. Tym, którzy uważają, że roszczenia banku są niesłuszne pozostaje w takiej sytuacji wystąpienie do sądu o wytoczenie tzw. powództwa przeciwegzekucyjnego.  Zarówno klienci indywidualni, jak i firmy są w obliczu złych praktyk banków i zwykłych omyłek bankowych bezradni. Złożenie reklamacji w banku, lub skargi w UOKiK, czy biurze rzecznika praw konsumenta nie wstrzymuje bowiem windykacji.

BTE – polska specjalność

W Europie jeszcze niedawno takim narzędziem posługiwały się banki na Węgrzech, ale rząd Wiktora Orbana je zlikwidował. Teraz bankowy tytuł egzekucyjny obowiązuje w Polsce i w Rumunii. Początki dzisiejszego BTE sięgają roku 1944. Wówczas, wzorem rozwiązań sowieckich ustanowiono, że wyciągi z ksiąg bankowych mają moc dokumentu urzędowego i ich wiarygodność nie może być podważana przez obywateli, co więcej, także przez sądy. Niestety, nowelizacje Prawa Bankowego w 1989 i 1997 roku miały charakter jedynie kosmetyczny. Po dziś dzień na podstawie ksiąg bankowych, bank wystawia tzw. Bankowy Tytuł Egzekucyjny (BTE), od sądu w sposób mechaniczny i z automatu - w ciągu trzech dni uzyskuje klauzulę wykonalności, która uprawnia do zajęcia nieruchomości i kont kredytobiorcy. O skali zjawiska świadczy ilość wystawionych BTE w roku ubiegłym, według prezesa Związku Banków Polskich wystawiono ich ponad milion.

Wiosną 2013 roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zapisy Prawa Bankowego dotyczące klientów indywidualnych, a nadające wyciągom z ksiąg bankowych status dokumentu urzędowego nie są zgodne z Konstytucją RP. Obecnie w Sejmie trwają prace nad zmianami w ustawie Prawo Bankowe. Jednak znane jest już negatywne stanowisko rządu wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw, który zakładał zlikwidowanie bankowego tytułu egzekucyjnego (BTE) z polskiego prawa. Wobec takiego stanowiska rządu nie należy oczekiwać zmian w ustawie w tej kadencji Sejmu.

Waldemar Szkiela

(Fot. wikimedia.org)

Ta witryna używa plików cookie, aby zapewnić użytkownikom maksymalny komfort przeglądania.
Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób je wykorzystujemy, kliknij więcej informacji.