Edukacja finansowa dla każdego

Program wspierany przez:

Zanim zdecydujesz w co ulokować pieniądze

RYZYKOFINANSOWECznF

Podejmując decyzje dotyczące oszczędzania lub inwestowania nie należy kierować się wyłącznie możliwym do osiągnięcia zyskiem. Należy uwzględnić również związane z tymi decyzjami: cel, ryzyko oraz koszt alternatywny.

W tym krótkim i dość oczywistym wprowadzeniu występuje 6 zagadnień, którym warto poświęcić chwilę uwagi, a mianowicie: oszczędzanie, inwestowanie, cel, zysk, ryzyko i koszt alternatywny. Podjęcie racjonalnej decyzji finansowej będzie prostsze jeśli pojęcia te będą prawidłowo rozumiane.

Oszczędzanie a inwestowanie

Oszczędzanie to gromadzenie pieniędzy (głównie w drodze rezygnacji z bieżącej konsumpcji) oraz ich pomnażanie w sposób bezpieczny i przewidywalny. W procesie oszczędzania znamy czas i oprocentowanie w przypadku depozytu (lokaty). Nie grozi nam ryzyko utraty (w wymiarze nominalnym) kapitału i odsetek. Inwestowanie wiąże się natomiast z obciążeniem środków pieniężnych ryzykiem i w związku z tym oczekiwany zysk z inwestycji musi być większy niż zysk gwarantowany na produktach oszczędnościowych.

Koszt alternatywny (koszt utraconych korzyści)

Pamiętać należy, by oczekiwane zyski finansowe urealnić poprzez uwzględnienie kosztu utraconych korzyści. Załóżmy przykładowo, że inwestycja w obligacje korporacyjne może przynieść w skali roku 6% zysku w formie dywidendy. Środki przeznaczone na tę inwestycję można równie dobrze złożyć na rocznej lokacie gwarantującej 2% zysku. Decydując się na inwestycję w obligacje rezygnujemy zatem z lokaty terminowej. Kosztem uzyskania 6% w skali roku z inwestycji w obligacje korporacyjne będzie więc rezygnacja z 2% jakie gwarantuje lokata. Z tego punktu widzenia oczekiwany zysk z obligacji wyniesie 4%, a nie 6% i tak należy go postrzegać.

Zysk

Zysk zrealizowany po uwzględnieniu kosztów utraconych korzyści nazywany jest zyskiem ekonomicznym. Zysk obliczony bez uwzględnienia tych kosztów - zyskiem księgowym. Racjonalność decyzji wymaga kalkulacji zysku ekonomicznego. Podatek od zysków kapitałowych naliczony zostanie jednak od zysku księgowego, a nie ekonomicznego. Dzieje się tak dlatego, że ten pierwszy jest jednoznacznie wymierny w pieniądzu, a wysokość drugiego zależy od uwzględnionych kosztów utraconych korzyści, które dla każdego mogą być inne w zależności od postrzeganych możliwości innego wykorzystania posiadanych środków. To z kolei wynika z indywidualnego określenia celu lokowania wolnych środków oraz nastawienia do ryzyka.

Cel lokowania pieniędzy i nastawienie do ryzyka

Przed podjęciem decyzji w co ulokować pieniądze należy wcześniej odpowiedzieć na pytanie jaką przyszłą potrzebę chcemy za ich pomocą zaspokoić. Czy będzie to zabezpieczenie przed skutkami nieprzewidzianych zdarzeń, czy zrealizowanie większego zakupu, a może sfinansowanie edukacji dziecka lub zbudowanie funduszu emerytalnego? Ustalenie celu prowadzi do określenia planowanego okresu oszczędzania lub inwestowania.

Ponieważ realizacja celu finansowego, jak i każdego innego, wymagać będzie konsekwencji w działaniu, dobrze jest przed podjęciem decyzji określić swoje nastawienie do ryzyka. Możliwe są tu 3 zasadnicze podejścia: akceptacja dla wysokiego ryzyka w zamian za oczekiwane znaczne zyski; akceptacja możliwości częściowej utraty kapitału w zamian za umiarkowane zyski (tzn. zyski nieco większe niż zysk z lokaty); brak akceptacji ryzyka.

Uniwersalne zasady

Podejmując decyzje o sposobie ulokowania pieniędzy warto stosować się do kilku uniwersalnych zasad:

  • Utrzymuj w formie łatwo dostępnych środków kwotę pokrywającą co najmniej trzymiesięczne koszty utrzymania Twojego gospodarstwa domowego.

  • Nie inwestuj pieniędzy jeśli nie możesz pozwolić sobie na ich stratę - inaczej mówiąc, nie inwestuj pieniędzy zabezpieczających potrzeby Twojego gospodarstwa domowego.

  • Inwestuj tylko w to co rozumiesz.

  • Inwestuj tylko własne pieniądze.

  • Nie inwestuj środków, które możesz potrzebować w ciągu najbliższego roku czy 2 lat.

  • Analizuj oczekiwane zyski uwzględniając związane z nimi ryzyko i utracone korzyści.

dr Tomasz Kątowski, Departament Ryzyka Finansowego Kasy Stefczyka

Fot. pixabay.com

Ta witryna używa plików cookie, aby zapewnić użytkownikom maksymalny komfort przeglądania.
Aby dowiedzieć się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób je wykorzystujemy, kliknij więcej informacji.