Edukacja finansowa dla każdego

Program wspierany przez:

Pożyczka w rodzinie

POZYCZKAWRODZINIECznF

Brat pani Krystyny – pan Karol, rozpoczął budowę domu. I jak to najczęściej w takich sytuacjach bywa, zabrakło mu pieniędzy na jego wykończenie. Pani Krystyna chętnie pomogłaby bratu i jest w stanie pożyczyć mu określoną sumę pieniędzy, jednak nie wie jak formalnie podejść do kwestii finansowego wsparcia. Po pierwsze - pomimo zaufania do brata, chciałaby zabezpieczyć się przed ewentualnym brakiem spłaty przez niego pożyczki, po drugie – nie wie jak udokumentować fakt udzielenia pożyczki i czy wiąże się on z poinformowaniem jakichś organów państwowych i poniesieniem dodatkowych kosztów.

Co do treści i formy, umowa pożyczki może być zawarta w dowolny sposób: ustnie, pisemnie i w formie aktu notarialnego. Jeśli jej wartość wynosi 500 zł, lub więcej, powinna być stwierdzona umową pisemną. W umowie pożyczki należy określić m.in.: pożyczkodawcę i pożyczkobiorcę, termin przekazania pieniędzy, termin ich zwrotu, sposób ich zwrotu (w ratach, czy jednorazowo). Można również zastrzec prawo do pobierania odsetek od pożyczonej kwoty – ustawowych, lub umownych.

Kiedy trzeba odprowadzić podatek?

Jeśli chodzi o koszty związane z zawarciem umowy pożyczki, to podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Wynosi on 2% wartości pożyczki, a obowiązek jego zapłaty ciąży na biorącym pożyczkę. Pożyczkobiorca powinien złożyć deklarację PCC-3 w urzędzie skarbowym i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, czyli od dnia zawarcia umowy pożyczki.

Jednak pan Karol nie będzie musiał płacić ww. podatku. Wynika to z tego, że zwolnione są z niego m.in. pożyczki udzielane na podstawie umowy zawartej z osobami z najbliższej rodziny, czyli z małżonkiem, ze zstępnymi (dziećmi, wnukami), ze wstępnymi (rodzicami, dziadkami), z rodzeństwem, pasierbem, ojczymem, macochą w wysokości przekraczającej 9 637 zł pod warunkiem: złożenia deklaracji PCC-3 w terminie 14 dni od daty dokonania czynności oraz udokumentowania otrzymanych przez pożyczkobiorcę pieniędzy na rachunek bankowy, rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, lub przekazem pocztowym. Jeśli powyższe warunki nie zostaną spełnione trzeba będzie zapłacić podatek pomimo przynależenia do wymienionej grupy podatkowej. 

Poza tym pożyczki do wysokości 9 637 zł udzielone najbliższej rodzinie również nie podlegają opodatkowaniu. Dodatkowo dotyczy to również teściów, synowej i zięcia. Taką pożyczkę można przekazać w formie gotówki i nie trzeba informować urzędu skarbowego. Kwota wolna od podatku dotyczy pieniędzy pożyczonych od jednej osoby w ciągu 5 lat, jednak po przekroczeniu sumy 9 637 zł w przeciągu tego czasu - teść, synowa, czy zięć będą musieli zapłacić podatek od nadwyżki tej kwoty.

Jeśli urząd skarbowy skontrolowałby pochodzenie środków na budowę domu pana Karola, a ten w trakcie kontroli, lub postępowania powołałby się na pożyczkę, której wcześniej nie zgłosił, to byłby zobowiązany do zapłaty karnej 20-procentowej stawki podatku oraz odsetek za zwłokę. 

Najlepiej pisemnie

Pani Krystyna myśląc o swoim bezpieczeństwie powinna dopilnować, aby umowa pożyczki została zawarta w formie pisemnej. Jeszcze lepiej jeśli umowa zostałaby sporządzona u notariusza, który zadba o odpowiednie zapisy w akcie notarialnym. Poza tym można ustanowić zastaw rejestrowy na poszczególnych ruchomych składnikach majątku pożyczkobiorcy np. na samochodzie, lub na prawach zbywalnych takich, jak akcje i obligacje.

Magdalena Głowacka

(Fot. freeimages.com)

Podstawa prawna: - Art. 720–724 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). - Art. 3-4, art. 9-10 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.). - Art. 4a, art. 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn z 28 lipca 1983 r. (Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.